Nederlands Deutsch Intranet Login

GIQS Nieuwsbrief 8

Nieuwsbrief 8 van 11 april 2013

Verlenging van het project aangevraagd

Om de overvloed aan projectresultaten beter aan elkaar te kunnen koppelen en gereed te maken voor het algemene publiek, heeft GIQS e.V. een kostenneutrale verlenging van de uitvoering van het project tot en met 31 oktober 2014 aangevraagd. De komende weken zal hierover een beslissing worden genomen.

GIQS e.V. heeft de projectpartners al vroegtijdig geattendeerd op de voorbereiding van nieuwe projectaanzetten voor het op handen zijnde INTERREG V-programma. In verband hiermee heeft de stuurgroep geadviseerd om al in voorjaar/zomer 2013 een aantal SafeGuard-bijeenkomsten te organiseren, met de evaluatie van het project en het definiëren van concrete projectaanzetten voor het vervolgprogramma als doel. Met het oog op duurzaam gebruik van EU-middelen zou op die wijze worden gewaarborgd dat er effectief gebruik worden gemaakt van de SafeGuard-resultaten voor de aanvraag van projecten binnen INTERREG V.

Crisisoefening en expertsworkshop vormen verdere mijlpalen binnen het SafeGuard-project

Met een grote crisisoefening in de grensregio op 7 maart met betrekking tot het thema MKZ-uitbraak eindigde dan ook officieel het werkpakket 1.5. De planning is, om de resultaten van die crisisoefening en de gevolgen voor het bedrijfsleven binnen een Duits-Nederlandse workshop op uitnodiging van het Duitse Raiffeisenverband en de Nederlandse Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) te bespreken en vervolgens tijdens een ander evenement in de herfst de resultaten aan het publiek te presenteren. In aanvulling daarop werd er nog een expertsworkshop met als thema multiresistente zoönozen gehouden en eentje, waarbij het prototype van een informatietool voor de communicatie tussen bedrijfsleven en overheden in het geval van een epidemie onder dieren werd getest - een resultaat van het werkpakket 4.1 (communicatie) in samenwerking met het project Quarisma.

a) MKZ-crisisoefening (AP 1.5)

Met meer dan 50 deelnemers en waarnemers was de strategische table-top-oefening in Kleef bijzonder goed bezocht. Aanwezig waren hooggeplaatste vertegenwoordigers van de voor het desbetreffende nationale crisismanagement verantwoordelijke bevoegde veterinaire autoriteiten, vertegenwoordigers van de regionale en landelijke overheid, die uitleg gaven over hun handelwijze en grensoverschrijdende opties bespraken. Thematisch werd de uitbraak van mond- en klauwzeer (MKZ) in het Duits-Nederlandse grensgebied nagebootst. In geval van een besmetting moet er veel informatie worden verzameld, geëvalueerd, doorgestuurd en moeten er snel beslissingen worden genomen. Verantwoordelijkheden en communicatiewegen liggen in ieder land en op ieder bevoegdheidsterrein anders. Om die reden zou eigenlijk de wijze van samenwerking aan weerszijden van de grens vast moeten staan.

De oefening was verdeeld over drie rondes, waarin de deelnemers steeds weer met nieuwe feiten werden geconfronteerd. In de eerste ronde ging het er hoofdzakelijk om bij een besmetting de handel en het transport van dieren zo snel mogelijk effectief stil te leggen en de communicatie over de genomen en nog te nemen maatregelen op gang te brengen. Het scenario in de tweede ronde confronteerde de deelnemers met een situatie die tot op heden nooit eerder grensoverschrijdend was geoefend, waarbij in de omgeving van de epidemische uitbraak vaccinatiemaatregelen werden getroffen. In vroegere jaren was het gebruikelijk alle dieren binnen een gedefinieerde radius preventief te ruimen, waarbij het niet uitmaakte of ze besmet of gezond waren! Omdat de nadruk steeds vaker op de bescherming van dieren wordt gelegd, wordt er inmiddels weer overgegaan tot vaccineren. Onopgelost blijft echter nog steeds het - zuiver markteconomische - probleem van het verhandelen van gezonde en gevaccineerde dieren. In de afsluitende derde ronde ging het nog om de regionalisering van de uitbraakvoorvallen en de vraag, hoe en of er grensoverschrijdende regio's zouden kunnen worden gecreëerd.

b) Expertsworkshop zoönozen

In aanvulling op de MKZ-crisisoefening vond er op 12 en 13 maart in de Nederlandse stad Groningen een expertsworkshop met betrekking tot het thema multiresistente zoönozen plaats. In het geval antibioticaresistente, zoönotische infectieverwekkers in een grensregio tot ernstige ziektes bij mensen kunnen leiden, zijn besluitvormers met verschillende disciplines aan weerszijden van de grens nodig. De vraag is: Welke besluitvormers moeten op welke wijze op de hoogte worden gesteld? Welke structuren zijn reeds aanwezig en aan welke wordt er in de zin van een „One Health Strategie“ reeds gewerkt? Aan deze expertsworkshop namen eveneens vertegenwoordigers van de plaatselijke veterinaire en gezondheidsdiensten deel, die al tijdens het EHEC-voorval in 2011 ervaring hadden opgedaan en daar verslag over konden doen. ‚Lessons learned’ - wat functioneerde er bij de EHEC-uitbraak niet en zou om die reden voortaan anders geregeld moeten worden en hoe dan? Het doel van de workshop was, om enerzijds communicatie- en beslissingsstructuren op de desbetreffende niveaus binnen de (veterinaire) geneeskunde in de desbetreffende landen te identificeren en zo anderzijds een mogelijk scenario voor een later te houden seminar - op 25 en 26 april in Bonn - te kunnen ontwikkelen.

Organisatoren van deze reeks seminars zijn GIQS, het Internationale FoodNetCenter van de universiteit Bonn en het universitair medisch centrum Groningen (UMCG).

c) Workshop IT-support voor de public-private communicatie in geval van een epidemie onder dieren

In een workshop in Sonsbeck testten experts op 19 maart het prototype van een informatietool voor de communicatie tussen het bedrijfsleven en de overheden in het geval van een epidemie onder dieren. Welke maatregelen er bijvoorbeeld bij een uitbraak van de klassieke varkenspest te nemen zijn, alsook het onderzoek naar mogelijke bronnen en verspreidingswegen van de ziekteverwekker evenals naar de omvang van de schade, is theoretisch door de EU geregeld. In de praktijk maken de verantwoordelijke Duitse veterinaire diensten behalve van het epidemiologisch onderzoek ter plaatse ook gebruik van de IT-systemen van de overheid om de dierbewegingen (HI-dier) te kunnen documenteren en van het overheidstoezicht (voornamelijk Balvi iP) en brengen dat alles samen in de ambtelijke crisismodule TierSeuchenNachrichten (TSN). In een pilot met de Rheinische Erzeugergemeinschaft für Qualitätsferkel, de systeemontwikkelaar JZ Investments en de universiteit Bonn werd een communicatietool ontwikkeld, waarmee die gegevens in het geval van een crisis kunnen worden aangevuld.

De workshop was bedoeld als eerste validatie en test van het IT-prototype inzake diens doelmatigheid en de duurzame toepassing ervan in de bestrijding van epidemieën onder dieren en de vaststelling van eventuele verdere inzetmogelijkheden ter verbetering van de beslissingsbasis van getroffen dierhouders en verantwoordelijke overheden in geval van een crisis.

De discussie met en ondervraging van de deelnemers heeft bevestigd, dat het organisatorisch-technische concept bestaande uit de combinatie Strategische Allianz en het IT-prototype „SafeGuard-AAM“ mogelijkheden biedt tot verbetering van de public-private communicatie. De discussiebijdragen met aansluitende vragenronde leverde daarnaast nog een aantal voorstellen op tot uitbreiding van de IT-functies en alsmede doelaanpassingen met het oog op de ambtelijke bestrijding van epidemieën onder dieren.

Leidraad melk

De leidraad „Omgang met melk uit MKZ-restrictiezones“, die voor de bevoegde autoriteiten, melkproducenten en melkverwerkende bedrijven werd uitgewerkt, kan vanaf nu via www.tierseucheninfo.niedersachsen.de/ onder „Allgemeine Informationen“ worden gedownload. Tot dusverre was dat alleen mogelijk via de website van SafeGuard. 

Vele aspecten van de leidraad zullen in het kader van de werkgroep Crisisplan epidemieën bij dieren in de melkveehouderij worden besproken en zo nodig worden gewijzigd of uitgebreid. Een eerste reactie van de melkveehouderij werd intussen verwerkt. De resultaten van de audit inzake crisismanagement bij melkverwerkende bedrijven kan ook in de dienovereenkomstige hoofdstukken worden toegevoegd.

De leidraad is geen star mechanisme, maar wordt voortdurend aan nieuwe inzichten aangepast.